زمين لرزه تهران

سلام

اولين خبر اينکه زلزله ای با شدت ۲/۶ ريشتر در ساعت ۱۷وهشت دقيقه ۷۰ کيلومتری شمال تهران و برخی از شهرستانهای استان مازندران را لرزاند.منبع خبر و همچنين اطلاعات بيشتر در سايت مرکز لرزه ای سازمان زمين شناسی آمريکا . جالب اينکه اخبار ايران در اين لحظه اعلام کرده که هنوز مرکز (کانون ) اين زمين لرزه پيدا نشده است و بعدا اطلاعات دقيقتر و ميزان خرابی به اطلاع خواهد رسيد.!(ساعت ۱۸)

 اطلاعات تکميلي: همچنانکه اشاره شد اين زمين لرزه که کانون سطحي آن در منطقه بلده قرار داشته مناطق وسيعي از استانهاي تهران . مازندران وقزوين را لرزاند و متاسفانه باعث خسارات وتلفاتي نيز گرديد.البته در مقايسه با زمين لرزه بم ميزان خسارات وتلفات بسيار پاييني داشت واکثر تلفات نيز ناشي از پديده هاي ثانويه ناشي از زلزله از جمله ريزش سنگ (Rock Fall) با توجه به کوهستاني بودن منطقه و... بود.

 شايد براي برخي از دوستان اين سوال پيش آمده باشد که با توجه به نزديک بودن بزرگي اين زمين لرزه به زمين لرزه بم چرا ميزان خسارات زمين لرزه بم در مقايسه با اين زمين لرزه بسيار بالا بوده است . جواب اين سوال بر ميگردد به عمق کانوني زمين لرزه يعني عمقي که در آن شکست صفحات زمين و به تبع آن ايجاد امواج لرزه اي صورت ميگيرد. زمين لرزه بم از نوع کم عمق بوده که حداکثر عمق کانوني آن در حدود 8 کيلومتر بوده است در صورتي که زمين لرزه شمال تهران عمق کانوني در حدود 26 کيلومتر دارد. خصوصيت زمين لرزه هاي کم عمق در اين است که در محدوده اطراف کانون سطحي باعث حداکثر خسارات و خرابي ها ميشود و بطرف حاشيه شدت زمين لرزه سريعا کاهش مي يابد بطوري که در زلزله بم ميزان خسارت حداکثر در شعاع 10 کيلومتري از کانون سطحي زمين لرزه و گسل مسبب آن ( گسل بم ) بوقوع پيوست . البته چون شهر بم در مجاورت کانون زمين لرزه واقع بود و همچنين مصالح استفاده شده خشتي بودند ميزان خسارت و تلفات افزايش يافت در حالي که زمين لرزه هاي با عمق کانوني متوسط ( شبيه زمين لرزه بلده ) شعاع گسترش و تاثير امواج بيشتر است بطوري که در مناطق وسيعي از استانهاي شمالي و غربي کشور اين زمين لرزه احساس شد اما ميزان خرابي آن نسبت به زمين لرزه هاي مشابه کم عمق کمتر ميباشد . عامل ديگر خسارات کمتر نسبت به زمين لرزه هاي مشابه دور بودن کانون اين زمين لرزه از شهرهاي بزرگ بود بطوري که اگر زمين لرزه اي با همين بزرگي براثر فعاليت گسل شمال تهران اتفاق مي افتاد با توجه به بافت فرسوده و نامقاوم اکثر منازل ممکن بود به فاجعه اي مبدل گردد.پس بهترين راه پيشگيري در مقابل رخداد زمين لرزه احتمالي در تهران مقاوم سازي منازل و همچنين افزايش سطح آگاهي عمومي و آموزشهاي لازم جهت مقابله با زمين لرزه است.

به لحاظ زمين شناسي فعاليت اين زمين لرزه به گسل البرز شمالي و يا گسلهاي فرعي منطقه ارتباط داده ميشود.البته جهت تعيين دقيق گسل مسبب اين زمين لرزه بايستي کانونهاي زمين لرزه و پس لرزه هاي آن را بر روي گسلهاي منطقه انطباق داد . ولي آنچه که مسلم است اين منطقه در پهنه بندي خطر زمين لرزه جزو مناطقي با خطر لرزه اي بسيار بالا قرار ميگيرد و مراجعه به تاريخچه لرزه خيزي منطقه از جمله دو زمين لرزه سال 2002 با شدت 4/4 و ۸/۴ در شعاع 50 کيلومتري از کانون اين زمين لرزه بيانگر فعال بودن اين منطقه و گسلهاي آن است. شدت اين زمين لرزه در تهران بنظر اينجانب 5 الي 6 در مقياس مرکالي اصلاح شده ميباشد.در ضمن اختلافي که بين رقم اعلام شده شدت اين زمين لرزه در منابع خارجي و داخلي مشاهده ميشود مربوط به تفاوت مقياس هاي اندازه گيري ميباشد (امواج دروني و سطحي)

همچنانکه اشاره شد بخشي از تلفات انساني اين زمين لرزه به ريزش سنگ و کوه (مخصوصا در جاده چالوس ) بر ميگردد.که علت آن وجود سنگها و صخره هاي ناپايدار در بالا دست شيب اکثر جاده هاي کوهستاني است .البته جهت مقابله با اين خطر نيز در دنيا راههاي مختلفي از جمله احداث ديوارها و سقفهاي حايل و محافظ در مناطق ريزشي و همچنين ريزش کنترل شده سنگهايي که در آستانه ناپايداري قرار دارند با استفاده از انفجارهاي کنترل شده و امواج مصنوعي و ... وجود دارد.البته چون اين روشها هزينه بر هستند در ايران معمولا به آنها توجهي نميگردد.در ذيل تصويري از خسارات ناشي از ريزش کوه در جاده چالوس را نشان ميدهد.(منبع از خبرگزاري مهر)( قابل توجه وزارت راه و ترابري )

 در ضمن با توجه به پخش شايعه وقوع زمين لرزه در تهران و پيش بيني زمين لرزه با توجه به تحقيقي که اينجانب انجام داده ام ظاهرا انجام پيش بيني بسيار مشکل و تنها با استفاده از اطلاعات دقيق از ساز و کار زمين و گسلهاي آن و همچنين استفاده از پيش نشانگرهاي زمين لرزه آن هم با درصد خطاي بالا امکان پذير است که در مورد تهران با توجه به عدم وجود شبکه بررسي دقيق اين پيش نشانگرها ( مانند ثبت تغيير شکل پوسته زمين و افزايش ميزان گاز رادون چاههاي آب و آنومالي هاي ديگر ) پيش بيني زمين لرزه فعلا امکان پذير نيست و تنها بر اساس مطالعات آماري ميتوان دوره بازگشت زمين لرزه را حدودا بدست آورد.

در پايان لينکهاي مفيد و مرتبط با اين زمين لرزه جهت سهولت دسترسي علاقه مندان ارائه ميگردد:

 گزارش زمين لرزه بلده از سايت پزوهشکاه بين المللي زلزله شناسي . همچنين بانک زمين لرزه ها و پس لرزه هاي اخير

 گزارش لرزه ها و همچنين گرافهاي زمين لرزه بلده از مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن

 بخش خبر سازمان زمين شناسي کشور و خبر هاي زمين لرزه

 بخش خبر پايگاه داده هاي علوم زمين کشور از جمله مشخصات پس لرزه هاي زلزله بلده

 توضيحات رئيس مرکز پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در مورد زلزله اخير از خبرگزاري فارس

 اطلاعات زلزله ۸ خرداد شمال کشور از سايت سازمان نقشه برداری

مشخصات زلزله هاي اخير ايران از جمله زمين لرزه بلده از سازمان زمين شناسي آمريکا

اخبار زمين لرزه شمال تهران از خبرگزاري هاي خارجي رويتر و همچنين فاکس نيوز و سايت روزنامه اينديپندنت و ياهو وو سايت CNN

 ليست مراکز خارجي که اين زمين لرزه را ثبت کرده اند.

 نقشه زمين لرزه هاي اخير آسيا که زمين لرزه بلده نيز در آن مشخص شده است.

در اين سايت که مربوط به سازمان زمين شناسی آمريکا ميباشد نيز اطلاعات بيشتر درباره اندازه گيری زمين لرزه ها و روشهای آن وجود دارد.

  
نویسنده : رحيم نوروزي ; ساعت ٧:٢٥ ‎ب.ظ روز جمعه ۸ خرداد ،۱۳۸۳
تگ ها :