زمين لغزش

سلام

با توجه به وقوع پديده زمين لغزش در منطقه فرحزاد تهران و جهت آشنايي علاقه مندان با اين پديده و علل رخداد و شيوه هاي كنترل آن در اين يادداشت به بررسي زمين لغزش و مخاطرات آن مي پردازم.و همچنين لينكهاي مفيدي را در اين خصوص معرفي ميكنم.

زمين لغزش (LandSlide) و ريزشهاي سنگي نمونه هايي از حركات توده اي زمين ميباشند و اصطلاحي عمومي براي حركت رو به پايين واحدهاي سنگي و رسوبي تحت تاثير نيروي گرانشي است .اين فرايند بر روي زمين هاي شيب دار عمل كرده و ممكن است باعث تخريب منازل و تاسيسات ، مسدود گشتن مسير جاده ها و رودها و.. شود و در بعضي مواقع كه حجم عملكرد آن عظيم باشد باعث ايجاد درياچه هايي نيز ميگردد.نمونه اي از آن را اينجانب در مسير جاده هراز ديدم.(فكر كنم نامش درياچه تار بود)
برخلاف پديده خزش در زمين لغزه ها ، يك يا چند سطح شكستگي مجزا وجود دارد .سرعت زمين لغزشها نوعا در حدود يك متر در روز و در موارد خاص از زمين لغزشي كه داراي هواي حبس شده اند و در اثر زلزله بوجود آمده اند تا سيصد كيلومتر در ساعت ميرسد .از عواملي كه باعث ايجاد و فعال شدن اين پديده ميگردند ميتوان به وجود فرسايش شديد در مسير رودها و آبراهه ها ، شيب زياد واحدهاي رسوبي و سنگي و عدم اتصال محكم بين واحدها و سنگ بستر ، بارندگي شديد و افزايش آب بين منفذي در رسوبات آبرفتي و ... ميباشد.همچنين در اثر فعاليتهاي انساني مانند خاكبرداري و ايجاد راهها ، بارگذاري ناشي از ساخت و ساز روي زمين هاي شيب دار و مستعد ، قطع درختان و پوشش گياهي منطقه، ورود آب ناشي از چاههاي فاضلاب ، استخرها وآبياري چمنزارها و ... ميتواند باعث فعال شدن و تسريع اين پديده شود.بسياري از زمين لغزشها همچون زمين لغزش گراس ونتر در وايومينگ منشاء صرفا طبيعي دارند برخي نيز توسط زمين لرزه ها فعال ميشوند(Keefer1984 ) آقاي كيفر در سال 1993 دريافت كه احتمال وقوع زمين لغزشها ي تحت تاثير فعاليت هاي لرزه اي در شيبهاي تندي(با زاويه بيش از 25 درجه ) كه دست كم 150 متر ارتفاع داشته باشند و در پايين توسط جريانهاي فعالي قطع شده باشند بيشتر است.

 

طبقه بندي زمين لغزش :

زمين لغزش هاي انتقالي ( ‏Translational ) : در طول سطوح لايه بندي يا سطوح ضعيف ديگر موجود در سنگ لغزش انجام ميشود و تمام توده به موازات اين صفحه حركت ميكند.

زمين لغزشهاي چرخشي ( Rotational ) : در رسوبات سطحي يا سنگ هاي هوازده گسترش مي يابند . از نظر منشاء ممكن است طبيعي بوده يا توسط انسان فعال شده باشند.(مانند ايجاد بريدگي هايي (ترانشه) در قاعده يك سراشيبي ناپايدار ). سطح شكستگي در برش عرضي تقريبا كماني شكل ميباشد.(در حالت سه بعدي ، قاشقي شكل است)

در برخي مناطق ، وقوع يك زمين لغزش در قاعده يك تپه ميتواند سراشيبي روي تپه را بدون تكيه گاه سازد .بدين ترتيب ، ممكن است زمين لغزش ديگري رخ دهد. اين نوع واكنش زنجيره اي متشكل از شكستگي پلكاني با شيب رو به بالا را شكستگي پيش رونده يا زمين لغزش مركب مي نامند.

تجربه نشان داده است كه شيب هاي 5/1 ( نسبت فاصله افقي) به 1 ( فاصله عمودي) عموما پايدارند بنابراين ميتوان شيب 5/1 به 1 را براي ساخت راهها و .. استاندارد دانست.شيب استاندارد براي بريدگي هاي سيلابي نظير كانالها بين 2:1 و 3:1 تغيير ميكند.(ترزاقي)

راههايي كه جهت پيشگيري و كنترل زمين لغزش عنوان ميشود :

1- ايجاد گشتاور تعادلي توسط برداشت مواد اضافي روي راس زمين لغزش در مناطق خاكبرداري شده

2- انجام زهكشي مناسب منطقه و تخليه آبهاي زير زميني

3- ايجاد لايه ها ي نفوذ ناپذير در سطح

4- ايجاد پايه هاي تقويتي

5- استفاده از پيچ مهار سنگها ( Rock Bolt) در سنگ بستر

با توجه به مطالب عنوان شده و مخاطرات ساخت و ساز بر روي اين زمينها و جهت جلوگيري از بروز خسارات مالي و جاني بعدي ، بهترين روش مشخص نمودن مناطق مستعد بر روي نقشه هاي ريز پهنه بندي زمين لغزش و جلوگيري از ساخت و ساز بر روي اين زمين ها ميباشد. مخصوصا كه اين مناطق در مجاورت و نزديكي گسلهاي فعال و لرزه زا باشد(مانند منطقه فرحزاد تهران كه در مجاورت گسل شمال تهران است و به محض وقوع زمين لرزه اي حتي با شدت متوسط و ناپايداري شيبهاي موجود ، خسارات بسيار زيادي بر منطقه وارد ميشود. جهت اطلاعات بيشتر ميتوانيد به لينكهاي زير مراجعه كنيد:

> اطلاعاتي در مورد لنداسلايد به زبان انگليسي

> مقاله اي در مورد توصيف زمين لغزش و حركات توده اي زمين با فرمت pdf

بخش مربوط به مخاطرات زمين لغزش در سازمان زمين شناسي آمريكا

بخش آموزش مركز اطلاعات زمين لغزش آمريكا (حاوي مطالب جالبي در مورد زمين لغزش و علل آن براي دانشجويان و معلمين)

تصاويري از زمين لغزشهاي بوقوع پيوسته در آمريكا

> لينكهاي مفيد براي زمين لغزش و تصاوير مربوطه

> كتابي در مورد زمين لغزش و راههاي كاهش ريسك آن

> پهنه بندي خطر زمين لغزش از وبلاگ آبخيزداري استان تهران

> معرفي زمين لغزه از سايت سازمان زمين شناسي كشور بهمراه اطلاعات زمين لغزه فرحزاد تهران

> علل رانش زمين در منطقه فرحزاد ازدكتر محمود فاطمي عقدا

> مطالبي در مورد زمين لغزش فرحزاد از روزنامه شرق

/ 2 نظر / 34 بازدید
شهره

سلام دوست محترم وبلاگت و وبلاگهايی که معرفی کرديد فوق العاده هستند. فوق العاده . درسته رشته تحصيلی شما حتما اين هست ولی بقدر اطلاعات جذابی را جمع آوری کرديد من امروز تمام ساعتم را در وبلاگ شما گذراندم . آفرين به شما و امثال شما . پايدار باشی هم خودت هم وبلاگت

مهدی وجوودی

سلام اولا معذرت ميخوام مثل اينکه خيلی دير دارم نظر ميدم ولی بهر حال بايد ميگفتم راستش رو بخوايی اتفاقی که دو فرحزاد افتاده هيچ ربطی به زمين لغزش نداره!! درسته اونجا بسيار بسيار برای پديده زمين لغزش مساعد هست ولی تنها مشکلی که اونجا داشتيم عدم طراحی صحيح پی بوده نه چيز ديگری... برای اطلاعات بيشتر ميتونی به اين صفحه مراجعه کنی... خواستی بيشتر با هم صحبت ميکنيم: http://www.civil.vojoudi.com/scandalous/farahzad_1_per.htm